Ana Sayfa | Bilişim Sözlüğü

- B - Harfi

 

B2B (business-to-business) : e-biz de denir. Internet’te kurumlarla tüketiciler arasında değil de kurumlar arasındaki ürün, servis ve bilgi alışverişi.

Backbone : Omurga. Ağın en ağır trafiği taşıyan parçası; bir binanın içine, şehre veya bölgeye yayılmış olan LAN’ları birbirine bağlar.

Background: Arka taban, zemin

Backplane : Bir şasi içindeki arabirim kartı ile veri yolları ve güç dağıtım yolları arasındaki fiziksel bağlantılar.

Backup : Yedekleme. Ekipmanın bozulması durumu düşünülerek dosyaların veya veritabanının başka bir yere kopyalanması işlemi.

Bandwidth : Bant genişliği. Bir ağ kablosunun taşıyabileceği maksimum veri miktarı, bps (bit per second) birimi ile ölçülür.

Barcode : Barkod. Belirli bir ürünü, şahsı veya yeri temsil edecek şekilde çizgi ve boşluklardan oluşturulmuş görüntü. Kod, sayıları ve diğer işaretleri göstermek için dikey çubuk ve boşluk dizilerini kullanır. Kodları okumak için bir barkod okuyucu kullanılır.

Baseband : Temel bant. Tek taşıyıcı frekansın kullanıldığı klasik bir ağ teknolojisi. Ethernet buna iyi bir örnektir. Buna ‘Narrowband’ da denir. Karşıtı ‘broadband’dir.

Basic input/output system(BIOS): Temel giriş/çıkış sistemi

Batch: Yığın

Baud : Saniyede iletilen işaret sayısını gösteren işaret hızı birimi. Her bir işaret elemanı 1 bit’le gösterilirse, baud yerine bps (bit per second - saniyedeki bit sayısı) de kullanılabilir.

Beginners All-purpose Symbolic Instruction Code: BASIC (programlama dili)

Benchmark : 1) Bir ürünün veya sistemin ölçüldüğü şartlar. 2) Belirli bir işletim sistemini veya uygulamayı ölçmek için özel olarak tasarlanmış bir program. 3) Kullanıcıların iyi tanıdıkları bir ürünle daha yeni bir ürünün kıyaslanması. 4) Bir ürünün karşılaması gereken performans kriterleri dizisi.

Beta version : Beta test : Yazılım geliştirmede yazılım testinin ikinci aşamasıdır. Ürün piyasaya çıkmadan önceki testleri içerir. İlk aşama alpha testidir.

BIOS (Basic Input/Output System) : Bilgisayar açıldıktan sonra sistemin çalışmaya başlaması için işlemci tarafından kullanılan program. Bilgisayarın işletim sistemi ile sabit disk, klavye ve mouse gibi cihazlar arasındaki veri akışını yönetir.

Binary file : Metin dışındaki bilgi formatlarını (grafik, ses, elektronik tablo vs.) içeren dosya. Bir metin dosyası değildir. Bilgisayarın anlayacağı bir şekilde bit’lerden oluşmuş bir dosyadır.

Binary: İkili

Bit : Verinin en küçük birimidir. Tek bir ikili değere sahiptir, ya 0’dır ya da 1.

Bit rate : Bit hızı. Sayısal iletişimde, bir iletişim ağının belirli bir noktasından saniyede geçen bit sayısını gösterir. Veri transfer hızı da denir.

Bitmap : Sıfır bir haritası. Bir görüntü alanını ve her bir pikselin rengini belirler. GIF ve JPEG, bitmap içeren grafik görüntü dosya tipine iyi birer örnektir.

Block device: Öbek tabanlı aygıt

Block: Öbek

Bluetooth : Mobil telefonların, bilgisayarların ve diğer mobil cihazların birbirleriyle, ev ve işyerlerindeki kısa dalga kablosuz bağlantıları kullanan telefon ve bilgisayarlarla kolaylıkla bağlantı kurabilmelerini sağlayan spesifikasyon.

Boolean logic : Bilgisayardaki veriyi sorgulamak için AND, OR veya NOT gibi terimler kullanılan sistem.

Boot : Bilgisayarı açmak. Bir bilgisayarı boot etmek, bilgisayarın belleğine işletim sistemini yüklemektir. Sistem yüklendiğinde, artık bilgisayar kullanıcının herhangi bir uygulamayı çalıştırması için hazır durumdadır.

Bootdisk: Açılış disketi

Border: Çevresel sınır

Bps (Bits per second) : Saniyede bit sayısı. Bir modemin veri iletim hızıdır.

Bridge : Köprü. İletişim ağlarında, aynı protokolu (örneğin Ethernet veya Token Ring) kullanan yerel alan ağlarını birbirine bağlamak için kullanılan ürün.

Broadband : Tek bir iletişim ortamında birden fazla veri kanalı sağlayan iletişimi gösterir.

Broadcast : Yayın. Genelde birşeyi bütün yönlere aynı anda yöneltme anlamındadır. Radyo veya televizyon yayını, alıcısını doğru işaret kanalına ayarlayan herkesin alabileceği radyo dalgaları üzerinden yapılan bir iletimdir. Bazen bütün üyelere gönderilen e-mail’ler için de kullanılır. İletişimde bir ağ üzerindeki bütün noktalara veri paketi gönderimi için kullanılır.

Broadcast adress : Yayın adresi. Bütün istasyonlara bir mesaj gönderimi için ayrılmış özel adres.

Broadcast domain : Yayın alanı. İletişim alanında, topluluk içindeki bir cihazdan çıkan yayını alacak olan bütün cihazlar topluluğu için kullanılır. Yayın alanı genellikle router’larla sınırlanır, çünkü router’lar yayını geçirmezler.

Broadcast Storm : Yayın fırtınası. Pek çok yayının bütün ağ bölümlerine aynı anda gönderilmesi şeklindeki istenmeyen bir ağ durumu. Bir yayın fırtınası ağın bant genişliğinin büyük bir bölümünü işgal eder ve ağın devre dışı kalmasına neden olabilir. Browser : Tarayıcı. Internet adreslerine ulaşmayı ve sağlayan program. Web’de yayınlanan bilgiyi aramak için kullanılan bir yazılım paketi; en çok kullanılanları Microsoft Internet Explorer ve Netscape’dir.

Browser: Sanalgezgin,tarayıcı

Buffer : Tampon. Donanım cihazları ile farklı hızlarda çalışan veya farklı öncelikleri olan programlar tarafından paylaşılan bir veri alanıdır. Tampon, her cihazın veya işlemin diğerini engellemeden çalışmasını sağlar. İletişimde, iletilen verinin tutulduğu depolama alanı için kullanılır. Tampon, ağ cihazları arasındaki işlem hızı farklılıklarını ortadan kaldırmak için kullanılır.

Buffer cache: Tampon bellek

Buffer: Tampon

Bug : Bir program üzerinde yazım hatasından kaynaklanan sistem açığı, hata.

Burst : Aralıklı bir işlem sırasında belirli bir miktarda verinin alınması ve gönderilmesidir.

Bus : Bir bilgisayar parçasından diğerlerine gönderilen işaretlerin üzerinden geçtiği, kablolardan veya diğer ortamlardan oluşan fiziksel işaret yolu.

Bus Hızı (Bus Speed) : Anakart üzerindeki işlem akis Hızı.

Business intelligence : Kurumsal bilgisayar kullanıcılarının daha iyi karar vermelerine yardımcı olmak için, veriyi toplamak, depolamak, analiz etmek ve ona erişim sağlamak için kullanılan uygulama ve teknoloji kategorisi. Business intelligence uygulamaları, karar destek, sorgu ve raporlama, OLAP (online analytical processing), istatistik analizi, tahmin ve veri arama uygulamalarını içerir.

Byte : Pek çok bilgisayar sisteminde sekiz bit’in oluşturduğu bir bilgi birimi olarak kullanılır. Çoğunlukla bir karakteri gösteren bir birimdir (örneğin, “g”, “5” veya “?”).

- C - Harfi

 

Cable : Kablo. Koruyucu bir kılıf içinde bakır kablonun veya optik fiberin oluşturduğu veri iletim ortamı.

Cable modem : Kablo modem. PC’nizi yerel kablolu TV hattına bağlamanızı ve veriyi 1.5 Mbps hızında almanızı sağlayan cihaz.

Cache: Geçici hafıza. Bir şeyin geçici bir süre saklandığı yer. Web sayfalarını, diskinizdeki browser’in cache dizininde saklayabilirsiniz. O sayfaya tekrar dönmek istediğinizde, browser sayfayı gidip sunucudan almak yerine cache’den alır ve size zaman kazandırır. Bilgisayarlar çeşitli seviyelerde cache içerirler, bunların arasında bellek cache’i (ön bellek) ve disk cache’i vardır.

CAD (Computer Aided Design) : Mimarlar, mühendisler, tasarımcılar, sanatçılar ve teknik çizimle uğraşan kişiler tarafından kullanılan bir yazılım tipi. CAD yazılımları iki veya üç boyutlu modeller yaratmak için de kullanılabilir.

Call center : Çağrı merkezi. Müşterilerden gelen çağrılarla birlikte diğer çağrıların da bilgisayar otomasyonu yardımıyla yönetildiği merkez.

Callback:Geri çağırım

Cancel:İptal etmek

Carrier : Taşıyıcı. Bilgi teknolojisi alanında, başka bir veri taşıyıcı işaret tarafından modüle edilmiş olan tek frekanslı elektromanyetik dalga veya alternatif akım. İletişim endüstrisinde ise, telefon şirketi veya iletişim servisi veren diğer şirketler için kullanılır.

Cartridge:Kartuş

Category 5 cabling : Kategori 5 kablolaması. Standart UTP kablolamanın beş derecesinden biri. Veriyi 100 Mbps hızda iletir.

Cc : Cc alanına, e-posta ‘in kopyasını başka bir kişiye ya da kişilere (genellikle, e-posta içeriği ile 2. dereceden ilgili kişiler olabilir) göndereceksek, onların adresleri yazılır. (Cc: Carbon Copy)

Cd-rom:Tikiz teker

Cell : Hücre. Ağ alanında ATM tipi anahtarlamada temel veri birimi olarak kullanılır.

Cell relay : Ağ teknolojisi, küçük, sabit boyutlu veri paketlerine veya hücrelere dayanır. Hücreler sabit uzunlukta olduklarından, donanımda yüksek hızlarda işlenip anahtarlanabilirler. Cell relay, aralarında ATM, IEEE 802.6 ve SMDS gibi protokollerinde bulunduğu pek çok yüksek hızlı ağ protokolunun temelidir.

Central processing unit(cpu) : Merkezi işlem birimi(MİB)

CGI (Common Gateway Interface) :"Web Server'a Ortak Çıkış Kapısı" CGI, server'ın veritabanlarına, dökümanlara ve diğer programlara bilgi gönderebileceği (veya alabileceği), ve bu bilgiyi web üzerinden kullanıcılara sunabileceği bir metoddur.Bir Web sunucunun aynı bilgisayarda çalışan bir uygulamayla ve uygulamanın da (CGI programı) Web sunucu ile nasıl iletişim kuracağını belirleyen kurallar dizisi. Herhangi bir uygulama, CGI standardına göre giriş-çıkışı idare ediyorsa, bir CGI programı olabilir. CGI programları değişik dillerde yazılabilir. ma en popüleri Perl'dür

Cgi-bin : Bir Web sunucuda CGI programlarının tutulduğu dizine verilen ad.

CGMP : Cisco Group Management Protocol. IP host’ların ve router’ların IGMP’leri (Internet Group Management Protocol) tarafından bildirilen multicast trafiğini tanımak için Cisco anahtarları tarafından kullanılır. Anahtarlar bu bilgiyi, multimedya ortamındaki trafiği kısıtlayarak yerel ağ bant genişliğini korumak için kullanırlar.

Channel : Kanal. 1) İletişimde üzerinden işaretlerin aktığı ayrı bir yol. 2) Radyo ve televizyonda, bir kullanıcının seçebildiği ayrı bir program kaynağı. 3) Optik fiber iletiminde, ayrı bir ışık dalga boyu. 4) Internet’te, yenilenen bilgiyi otomatik olarak gönderen, önceden belirlenmiş bir Web sitesi. 5) Bilgisayar ve Internet pazarında, üretici ile alıcı arasındaki kuruluşlar. 6) IRC kullanımında, belirli bir chat grubu.

Channel-attached : Kanal bağlantısı. Bir bilgisayara veri kanalları (giriş/çıkış kanalları) tarafından bağlanmış cihazlar.

Chaos:Kargaşa

Chaotic:Kargaşasal

Character device:Karakter tabanlı aygıt

Characterize:Öz yapılandırma

Chassis : Şasi. Bir otomobilin, uçağın, bilgisayarın veya çok parçalı herhangi bir cihazın üzerine kurulduğu yapı.

Check:Yoklamak

Checksum : İletim biriminden geçen bit’lerin sayısı. Aynı birimden alıcıda da bulunur. Böylece alıcıya aynı sayıda bit’in ulaşıp ulaşmadığı kontrol edilebilir.

Chip:Yonga

Chipset : Anakart üzerinde bulunan ve veri akısını kontrol eden işlemcilere ve markalarına verilen ad.

Circuit : Devre. 1) Elektronikte, elektrik akımının taşındığı iki veya daha çok nokta arasındaki yol. 2) İletişimde, iki veya daha fazla nokta arasında işaretlerin taşındığı özel yol.

Circuit switching : Devre anahtarlama. Bir çağrı boyunca, çağrıyı yapanla alan arasında olması gereken özel fiziksel devredeki anahtarlama sistemi. Daha çok telefon ağlarında kullanılır.

Client : İstemci. Ağ üzerindeki bir nokta. Bir sunucu tarafından sağlanan kaynakları kullanan kullanıcı iş istasyonu.

Client/server : İstemci/sunucu. İki bilgisayar programı arasındaki ilişkiyi tanımlıyor. Programlardan biri (istemci), talebini yerine getirecek olan programdan (sunucu), bir servis talebinde bulunur. Bir ağ üzerinde istemci/sunucu modeli, farklı yerlere dağıtılmış programlar arasında uygun bir iletişim yolu sağlar.

Clock speed : Saat hızı. Bir bilgisayarda, işlemcinin çalışma temposunu ayarlayan bir osilatör tarafından saniyede üretilen darbe sayısı. Genellikle MHz (megahertz veya saniyede milyon darbe) olarak ölçülür.

Cluster : Küme, 1) Kişisel bilgisayar depolama teknolojisinde, bilgisayarın işletim sistemi tarafından yönetilen, sabit diskteki dosya depolama mantık birimidir. 2) İletişim teknolojisinde, ortak bir kontrol birimine veya sunucuya veya bir grup sunucuya bağlanmış terminal veya iş istasyonu grubudur. Böylelikle yapılan işler paylaşılabilir veya sunuculardan biri arızalandığında diğeri devreye girebilir.

Coaxial cable : Kablolu TV bağlantılarında, Ethernet veya diğer tipteki yerel alan ağlarında kullanılan kablo.

Code:Düzgü

Codec : 1) (coder-decoder) İletişimde, analog işaretleri sayısal bit serilerine ve sayısal işaretleri de analoga dönüştürmek için darbe kod modülasyonunu kullanan cihaz. 2) (Compression/decompression) Büyük dosya veya programları küçültmek için sıkıştıran ve daha sonra açan özel bir program.

Coding : Kodlama. İkili işaretleri taşımak için kullanılan elektrik teknikleri.

Collision: Çarpışma. Bir Ethernet ağında, aynı anda veri iletmek isteyen iki cihazın yol açtığı sonuç. Veri paketlerinin çarpıştığını tespit eden ağ her ikisini de iptal eder. Çarpışma, Ethernet ağının doğal bir sonucudur.

COM (Component Object Model) : Program komponent nesnelerini geliştirmek ve desteklemek için Microsoft’un bir çalışması. COM+, DCOM ve ActiveX arayüzlerini ve araçlarını içerir.

Com : Ticari kurulus, şirket veya firma olduğunu ifade eder. (örnek: www.brain.com.tr)

COM port : İletişim yuvası. Bilgisayarlarda dışardan modem gibi cihazların takıldığı yuva.

Command : Komut. Kullanıcının bilgisayarın işletim sistemine veya bir uygulama programına, bir servisi uygulaması için verdiği özel emir.

Command prompt:Komut istemi

Comment: Açıklama

Commercial: Ticari

Common programming interface : Ortak programlama arabirimi

Common user access :Ortak kullanıcı arabirimi

Communication:İletişim

Community:Topluluk

Compatibility:Uyarlılık

Compilation:Derleme

Compiler : Derleyici. Belirli bir programlama dilinde yazılmış komutları işleyen ve onları bilgisayar işlemcisinin kullanacağı bir formata dönüştüren özel bir program.

Completely:Bütünüyle

Component : Komponent. 1) Programlama ve mühendislikte komponent, büyük bir programın veya yapının tanınabilen bir parçasıdır. Genellikle bir komponent, bir fonksiyon veya ona ilişkin fonksiyonlar grubunu sağlar. 2) Nesne yönelimli programlamada ve dağıtık nesne teknolojisinde komponent, yeniden kullanılabilen bir program parçasıdır. Aynı bilgisayardaki veya dağıtık bir ağda başka bir bilgisayarda bulunan diğer komponentlerle birlikte bir uygulamayı oluştururlar.

Composite:Karma

Compress:Sıkıştirma

Compression : Sıkıştırma. Zamandan veya yerden tasarruf etmek için verinin boyutunu küçültme işlemi.

Computer aided design(CAD): Bilgisayar destekli grafik(BDG)

Computer aided management(CAM): Bilgisayar destekli yönetim(BDY)

Computer:Bilgisayar

Concentrator : Konsantratör. Veri iletim işaretlerini ileriye doğru aktaran cihaz. Bazen uzak erişim hub’ları için de aynı terim kullanılır.

Configuration:Biçimlendirim

Connectionless : Bağlantısızlık. Sanal bir devre olmaksızın veri transferi yapılmasını tanımlar.

Connection-oriented : Bağlantı yönelimli. Sanal bir devre kurulmasını gerektiren veri transferini tanımlar.

Console:Konsol

Content:İçerik

Context:Dosyanın içeriği

Continue:Devam

Convergence : 1) Bilgi işlem teknolojisinde, kişisel bilgisayarın, iletişimin ve televizyonun birleştirilip herkesin kullabileceği seviyeye getirilmesi. 2) İletişim teknolojisinde, ağ topolojisinde yapılan değişikliği kabul etmek için özel bir yönlendirme protokolü çalıştıran bir grup ağ cihazının hızı ve özellikleri.

Convex:Dışbükey

Cookie : Browser tarafından kullanıcıya gönderilen ve kullanıcının hard diskine yerleşen küçük bir dosya. Bu dosya ziyaret edilen site hakkında tarih, kullanıcı adi, ziyaret saati gibi bilgileri içerir.

Copy:Kopyalamak

Copyright:Kopyalama izni, yazma hakkı

Core router : Paket anahtarlamalı yıldız topolojisinde omurganın bir parçası olan router. Çevredeki ağlardan diğer ağlara giden trafiğin tümünün üzerinden geçeceği tek kanaldır.

Cost-effective:Ederce etkin

cpi (characters per inch) : İnç başına basılan karakter sayısı. Sabit genişlikteki fontlar için kullanılır. Değişken genişlikteki fontlar ortalama bir cpi değerine sahiptir.

cps (characters per second) : Nokta vuruşlu yazıcıların saniyede bastıkları karakter sayısı.

CPU (Central Processing Unit) : Merkezi İşlem Birimi. Bilgisayar programlarının komutlarını işleyen merkezi birim olan işlemci veya mikroişlemci için eskiden kullanılan bir deyim.

CRM (Customer Relationship Management) : Müşteri İlişkileri Yönetimi. Kurumların müşteri ilişkilerini düzenli bir şekilde yürütmelerine yardımcı olan yazılım ve metodolojiler için kullanılan terim.

CRT (Cathode Ray Tube) : Görüntülerin elektron ışınlarının fosforlu yüzeyine düşmesi ile oluştuğu özel bir tüp. Pek çok bilgisayar monitöründe kullanılır.

CSU/DSU (Channel Service Unit/Digital Service Unit) : Kanal Servis Birimi/Sayısal Servis Birimi. Yerel alan ağlarında (LAN) kullanılan sayısal veri çatılarını, geniş alan ağı (WAN) çatılarına veya tersine dönüştüren modem boyutundaki bir cihaz.

CTI (Computer telephony integration) : Bilgisayar ve telefon ağlarının bir arada çalışmalarını sağlayan yazılım. Çağrıya özel verileri sağlamak için daha çok çağrı merkezlerinde kullanılır.

CUA architecture:CUA mimarisi

Current directory:Bulunulan dizin

Cursor : İmleç. Kullanıcının metni gireceği yeri ekranda gösteren işaret.

Cyberspace : Bu deyim, bilgisayar ağlarında bulunan tüm bilgi kaynaklarını anlatmak için kullanılır.

Cyclotron:Çembersel hızlandırıcı

- D - Harfi

Daily (adj.):Günlük

Daisy wheel printer:Papatya çarklı yazıcı

Daisy-chain:Papatya dizimi

Damage: Zarar vermek

Dash: Çizgi

Dashed line:Kesikli çizgi

Data : Manyetik ortamdaki her turlu bilgiye verilen ad.

Data mining : Veri arama. Daha önce bulunmayan ilişkileri ortaya çıkarabilmek için yapılan veri analizi.

Data rate : Veri hızı. Belirli bir sürede bir yerden başka bir yere iletilen sayısal veri miktarı.

Data warehouse : Veri ambarı. Bir kurumun çeşitli kaynaklarından gelen verilerin tamamının veya önemli kısımlarının toplandığı depolama alanı. Çeşitli uygulamalardan ve kaynaklardan alınan veriler veri ambarındaki bir veritabanında tutulacak şekilde düzenlenirler ve analitik uygulamalar tarafından kullanılmak veya kullanıcı sorguları için hazır hale getirilirler.

Database : Veritabanı. Kolayca erişilebilecek, yönetilebilecek ve güncellenebilecek şekilde düzenlenmiş olan bir veri topluluğu. Bir veritabanı, satış işlemleri, ürün bilgileri, stoklar ve müşteri bilgileri ile ilgili kayıtları barındırır.

Database management system : Veritabanı yönetim sistemi. Bir veya birden fazla kullanıcının bir veritabanına bilgi girmesine veya veritabanındaki bilgilere erişmesine izin veren bir program.

Debugging : Bir bilgisayar programındaki hataların bulunup düzeltilmesi işlemi.

Decission support system : Karar destek sistemi. Kullanıcıların iş kararlarını daha kolay verebilmesi için verileri analiz eden ve sonuçları kullanıcıya sunan bir uygulama.

Decryption : Başkalarının okumasını engellemek amacıyla şifrelenen bilgilerin tekrar eski formatına dönüştürülmesi.

Dedicated line : Özel hat. Bir kullanıcının veya kurumun günün 24 saati kullanımına hazır olan, iki nokta arasındaki iletişim hattı.

Default : Kullanıcı bir ayar parametresini veya herhangi bir değeri belirlemediği zaman, uygulamanın kullandığı daha önceden belirlenmiş sabit bir değer veya ayar parametresi.

Delay : 1) Kullanıcının başlattığı bir işlemle, işleme karşılık aldığı ilk yanıt arasında geçen süre. 2) Belirli bir kaynaktan gönderilen bir veri paketinin belirli bir yol üzerinden hedefe ulaşması için gereken süre.

Demodulation : Modüle edilmiş bir işaretin eski durumuna dönüştürülmesi işlemi. Modemler bu işlemi, analog bir işareti orijinal haline (sayısal) dönüştürmek için uygularlar.

Denial of service attack : Internet’te, belirli servisleri almakta olan kullanıcıların bu servisleri alamama durumuna getirilmeleri. Danial of service (DoS) attack, bir bilgisayar sistemindeki dosyalara ve programlara da zarar verebilir.

Destination adress : Hedef adres. Ağ üzerinde veriyi alan bir cihazın adresi.

Device driver : Cihaz sürücü. Bilgisayara takılmış belirli tipteki bir cihazı kontrol eden program. Cihaz sürücüler, yazıcılar, ekranlar, CD-ROM okuyucular ve disket sürücü gibi cihazlar için kullanılırlar.

DIMM (Dual Inline Memory Modules) : Yeni model anakartlar üzerinde 12 nsec altında erişim Hızı sağlayan 168 pin lik RAM modülleri.

Diagnose : Teşhis etmek. Diagnostic yazılımları, bilgisayarlarda meydana gelebilecek problemlerin teşhisi için kullanılırlar. Bu programlar çok çeşitlidir. Sadece donanım ve yazılımı kontrol eden programlar mevcuttur. Örneğin "Scandisk" hard diski kontrol eden ve bulduğu problemleri düzelten bir Teşhis programıdır.

Dial-up : Pek çok kullanıcının bir çok hatta sahip bir sistem üzerinden kurdukları telefon bağlantısı. Sınırlı bir süre için sürdürülür. Alternatifi, sürekli bir bağlantı sağlayan kiralık hat bağlantısıdır.

Dial-up line : Bir telefon ağını kullanarak anahtarlamalı devre bağlantısı yoluyla kurulmuş iletişim hattı.

Digital audio tape (DAT) : Sayısal ses bantı. Profesyonel çalışmalarda sesin sayısal olarak kaydedilmesi için kullanılan teknik ve kayıt ortamı.

Digital signal processing (DSP) : Sayısal işaret işleme. Sayısal iletişimin doğruluğunu ve sürekliliğini sağlamak için kullanılan çeşitli teknolojiler.

Digital signature : Sayısal imza. Bir mesajı göndereni veya bir dokümanı hazırlayanı tespit etmek için kullanılan elektronik imza.

Directory : Dizin. 1) Internet’te, konu başlıklarının ve alt başlıklarının düzenli bir şekilde sunulduğu kılavuz. Bunlardan en çok bilineni Yahoo’dur. 2) Bilgisayarda, birbirine bağlı dosyaların diğerlerinden ayırdedilebilmesi için bir isim verilerek tutuldukları klasörlerden oluşan yapı.

Directory services : Dizin servisleri. Servis sağlayıcıların ağ cihazlarını konumlandırmalarına yardımcı olan servisler.

DNS (Domain Name System) : Internet' e bağlı birimleri yani host ları gruplandirmaya yarayan adlandırma sistemi.

Docking station : Taşınabilir bilgisayarların masaüstü bilgisayar gibi çalışmalarına izin verecek şekilde bağlantılar sağlayan bir donanım parçası. Docking station’lar ağ kartı da içerirler, böylece taşınabilir bilgisayarları ağa bağlarlar.

Domain Name Alan İsmi: Bir internet bölgesini tanımlayan ve benzeri olmayan bir adrestir.

Domain name system (DNS) : Alan ismi sistemi. İsimlerin IP (Internet Protocol) adreslerine dönüştürülme yolu.

Download : İndirme. Bir dosyanın bir bilgisayardan diğerine iletilmesi. Internet’te bir kullanıcının bir Web sitesinde bulunan bir dosyayı kendi bilgisayarına alması.

DPI (Dot Per Inch Square) : Uzunluk birimi olan inc olcusu cinsinden bir inc karede bulunan nokta miktarı.

DRAM : Bilgisayarlarda kullanılan bir bellek türü. Depolama hücrelerindeki bilgilerin sürekli yenilenmesini gerektirir.

Driver : İki ayrı anlamda kullanılır. İlki bilgisayara bağlı olan hard disk sürücüsü. Diğeri, bir bilgisayar parçasının bilgisayara tanıtılması için kullanılan ve parça üreticisi tarafından sağlanan küçük program.

DSL (Digital Subscribe Line) : Normal telefon hatları üzerinden verilerin yüksek bant genişliklerinde iletilmesini sağlayan teknoloji.

DVD (Digital Video Disc) : Fiziksel olarak CD ile ayni boyutlarda olan ancak çift katli ve çift taraflı olan disk.

Dynamic HTML : HTML’in önceki sürümüne göre daha gösterişli ve daha interaktif Web siteleri yaratılmasına izin veriyor, yeni programlama olanakları sunuyor.

- E - Harfi


e-business : e-iş. İşlerin Internet üzerinde yönetimi. Sadece mal alım satımını değil, müşterilere servis vermeyi ve iş ortakları ile birlikte çalışmayı da kapsar.

Echo:Yankı

e-commerce : Elektronik ticaret. Internet üzerinden servis ve mal alım satımı işlemleri.

Edge router : ATM ağlarında kullanılan bir terim. Yerel ağlar ile ATM omurga ağı arasında veri yönlendirmesini sağlayan ağ cihazıdır.

Edge:Kenar

EDI (Electronic Data Interchange) : Elektronik veri değişimi. Veri alış verişi için standart bir format. Daha çok iş dokümanlarının transferinde kullanılır.

Edit:Düzenlemek

Edition:Basım

Editor:Düzenleyici

EDO (Extended Data Output) : Eski model pentium anakartlar üzerinde yer alan 72 pinlik 60 nsec hiza sahip ram tipi.

EEPROM : Sadece okunabilen, ancak üzerindeki bilgiler silinip yeniden yüklenebilen bir bellek türü.

Effective:Etkin, Geçerli olan

Efficiency:Verimlilik

Eject:Çıkartmak

Elapsed time:Geçen süre

Electronic mail:Elektronik posta

Elektronik Para (e-para, e-cash) : Elektronik para , bir bilgisayar kullanıcısının sabit diskinde kendi adına kayıtlı bulunan ve internet üzerinden yaptığı alışverişlerde harcayabileceği para.

Elektronik Posta (e-posta, e-mail) : Elektronik posta, posta işlemlerinin bilgisayar ortamında yapılması.

Element:Öğe

Eligible:Seçilebilir

Ellipsis:Üç nokta

e-mail : e-posta. İletişim kanalları kullanılarak bilgisayar üzerinden mesaj alışverişi. E-posta mesajları genel olarak metin formatındadır. Ancak grafik veya başka veri tiplerini mesajınıza iliştirip gönderebilirsiniz.

Embed:Gömmek

Embedded object:Gömülü nesne

Em-dash:Uzun çizgi

Emergency:İvedi durum

Emission:Yayma

Emit:Yaymak

Emphasize:Vurgulamak

Empty:Boş

Emulate:Öykünmek

Emulation program:Öykünüm programı

Emulation:Öykünüm

Emulator:Öykünücü

Enable:Seçilir kılmak

Enable:Seçilir kılınmış

Encapsulation:Sarma

Enclose:Kapsamak

Enclosure:Kapsam

Encode:Kodlamak

Encoder : Sayısal ses teknolojisinde, wav ses dosyalarını MP3 dosya formatına dönüştüren program.

Encrypt:Şifrelemek

Encryption : Veriyi, istenmeyen kişilerin anlayamayacakları bir biçime sokan özel bir algoritmanın uygulanması.

End user:Son kullanıcı

End:Bitirmek

En-dash:Orta çizgi

Energy:Enerji

Engineering change:Teknik değişiklik

Enhance:Geliştirmek

Enhanced keyboard:Geliştirilmiş klavye

Enhanced mode:Geliştirilmiş kip

Enhanced:Geliştirilmiş

Enlarge:Büyütmek

Enqueue:Kuyruğa koymak

Enter:Girmek, Kabul etmek

Enterprise : Bilgisayar kullanan organizasyonlar için kullanılır. Pratik kullanımında daha çok büyük kurumları gösterir.

Enterprise network : Kurumsal ağ. Bir kurumun ana noktalarını birbirine bağlayan ağ. WAN’dan farkı, kurumun kendi özel bir ağ olmasıdır.

Enterprise:Kuruluş, Şirket

Entity : Varlık. İletişim alanında genel olarak yönetilebilen bir ağ cihazını gösterir.

Entity:Varlık

Entry point:Giriş noktası

Entry:Giriş

Envelope creation:Zarf hazırlama

Envelope feeder:Zarf besleyici

Envelope:Zarf

Environment variable:Çevre değişkeni

Environment:Çevre

Epilogue:Sonsöz

EPROM : Silinebilen programlanabilir bellek. Üzerindeki program silinip yeniden yüklenebilir.

Equal sign:Eşit imi

Equalization:Eşitleme

Equation editor:Denklem düzenleyici

Equipment:Donatım

Equivalent:Eşdeğer

Erasable programmable read-only memory:Silinir programlanır salt oku bellek

Erase:Silmek

Eraser:Silgi

Ergonomics:Ergonomi

ERP (Enterprise Resource Planning) : Üretim yapan veya diğer iş alanlarında çalışan kurumların iş birimlerini yönetmelerine yardımcı olan çok modüllü bir uygulama. Yönetilebilen iş birimleri arasında üretim planlama, satın alma, yedek parça stoğu, sipariş izleme gibi birimler bulunabiliyor. ERP uygulaması, finans ve insan kaynakları modüllerini de içerir. Sistem çoğunlukla bir veritabanı ile entegre bir biçimde kullanılır.

Error handling:Yanlışları işleme

Error log:Hata günlüğü

Error Message:Hata iletisi

Error recovery:Hatadan kurtulma

Error:Hata

Escape sequence:Kaçış tuşu dizisi

Escape:Kaçmak

Escaping key:Kaçış tuşu

Ethernet : En çok kullanılan yerel alan ağı teknolojisi.

Even number:Çift sayı

Even:Çift

Event driven:Olaya dayalı

Event:Olay

Everyone:Herkes

Evoke:Çağırmak

Exception handling:Kural dışı durum işleme

Exception message:Kural dışı durum iletisi

Exception:Kural dışı durum

Exchange (noun):Değişim

Exchange (verb):Değişmek

Exclude:Dışlamak

Exclusive or:Dışlayan ya da

Executable:Yürütülür

Execute:Yürütmek

Execution time:Yürütme zamanı

Executive information system:Üstyönetim bilişim sistemi

Exercise:Alıştırma

Existing:Varolan

Exit:Çıkmak

Expand:Genişletmek

Expanded memory:Genişletilmiş bellek

Expanded:Genişletilmiş

Expansion board, expansion card:Genişletme kartı

Expansion gate feature:Genişletme geçiti aksamı

Expansion slot:Genişletme yuvası

Expert system:Uzman sistem

Expiration date:Son kullanma tarihi

Explicit:Belirtilmiş

Exploded pie:Ayrılmış dilim

Exponent:Üst

Exponential:Üstel

Export (noun):Dışarı aktarım

Export (verb):Dışarı aktarmak

Expression:Anlatım

Expression(mat):Deyim

Extend:Genişletmek,Uzatmak

Extended character set:Genişletilmiş damga kümesi

Extended characters:Ek damgalar

Extended keyboard:Genişletilmiş klavye

Extended memory:Uzatılmış bellek

Extension (telephone):İç hat

Extension cord:Uzatma kablosu

Extension:Uzantı (dosya adları)

External modem:Dış modem

External storage:Dış saklama birimi

External:Dış

Externally described data:Dışarda tanımlanan veri

Externally described file:Dışarda tanımlanan kütük

Extract:Seçip çıkartmak

Extranet : Bir intranet’e sahipseniz, müşterilerin, tedarikçilerin ve diğer önemli kişilerin ihtiyaçları olduğu alanlara güvenli bir şekilde erişmelerini sağlayarak, onun bir kısmını bir extranet haline dönüştürebilirsiniz.

Extreme:Uçdeğer

Equation:Denklem

adobe autodesk ibm norton babylon blackboard new horizons microsoft apple sap spss exper